Vandaag ben ik precies op de helft van mijn verblijf in Tanzania. Nu moet ik er bij zeggen, dit geldt voor het moment dat ik begin aan het schrijven van mijn volgende blog: meestal duurt het een week voordat ik mijn blogs af heb en online heb geplaatst. En ook wil ik zeggen voordat ik verder schrijf: dank jullie wel voor al jullie lieve reacties op mijn vorige verhalen. Het is zo leuk en fijn om dat soort berichtjes van het thuisfront te krijgen! Dat geeft echt energie en maakt het schrijven ook veel leuker, omdat ik weet dat er zoveel lieve mensen het lezen.

Maar goed, ik ben dus op de helft en wat zal ik vertellen? Het grootste gedeelte van mijn tijd ben ik hier aan het werk, maar daar begin ik niet mee, want dan lijkt het alsof ik hier alleen maar ‘work' heb ‘and no play'. Ik zal beginnen met iets leuks: oh wat is het water hier blauw en wat is de oceaan hier mooi! Dat klink misschien niet als groots nieuws, maar echt waar het is af en toe magisch op het water... De foto's hebben jullie al kunnen bewonderen, maar een kleine toelichting is wel op zijn plaats. De laatste paar foto's heb ik vorig weekend gemaakt toen ik met Erwin en Ee mee mocht op hun boot. Erwin en Ee zijn vrienden van Pauline (met haar ga ik veel om) en onder andere deze drie mensen zijn de reden dat het leven in Dar es Salaam zo leuk is. Ik merk hier dat mensen die de stap hebben genomen om in Tanzania te gaan wonen bijna allemaal een bijzonder verhaal hebben/bijzondere personen zijn. Daarbij heeft iedereen een bepaalde relaxedheid over zich: iets wat je hard nodig hebt om ‘sane' te blijven in een land als Tanzania. We hebben die zondag de hele dag op het water doorgebracht: varen, stoppen, zwemmen, varen, stoppen, van de boor af duiken, zwemmen, visjes kijken, varen... Het is heerlijk rustig op het water, wat de perfecte manier is om even je hoofd leeg te maken: een half uur staren naar de horizon terwijl je over het water glijdt! Zeker als je dan vervolgens aanlegt op een zandbank midden in de oceaan. Echt fantastisch om op een eiland te staan met alleen maar spierwit zand, een aangespoeld anker begroeit met zeediertjes en verder helemaal niets...en als je dan de wereldkaart voor je haalt en bedenkt waar je op dat moment bent...het leven is zwaar hier in Tanzania...

En dan werk: mijn werk hier is nog steeds...hoe zal ik het zeggen...leerzaam... Haha, ja het is soms moeilijk om er iets anders over te zeggen. Het is niet alleen maar slecht, want voor een deel is het echt wel leuk, het is alleen zo ontzettend frustrerend af en toe als ik nog steeds dingen op mijn to do list heb staan die er al twee maanden geleden op stonden: dingen die al geregeld hadden moeten zijn toen ik nog in Nederland was. Daarbij kwam vorige week dat onze relatie met de biomedische locale partner snel aan het verslechteren was, waardoor de werksituatie bijna niet meer te doen was. Ik heb Boud veel gebeld en hij heeft er echt voor gezorgd dat ik het steeds weer op kon brengen om verder te gaan. Maar gister heb ik zowaar weer echt een goeie dag gehad! Ik hoop dat deze dag het begin van de verbetering aangeeft! Daarbij heb ik een paar dagen niet gewerkt (hierover later meer) waardoor ik een beetje afstand van de situatie heb kunnen nemen en mijn doelen heb kunnen herdefiniëren. Wat ik hier heb geleerd (zonder al te veel te generaliseren): hoe harder je rent, hoe minder Tanzanianen zelf doen en hoe meer je de schuld krijgt van dingen die mis gaan. Ik moet hier samenwerken met een aantal mannetjes, pubers eigenlijk, zo stellen zij zich op. Als zij iets verkeerd doen gaan ze schreeuwen dat het allemaal onzin zo is en dat wat Nederland allemaal wel niet doet VEEL erger is. Als je ze vervolgens aanspreekt op dit (schreeuw) gedrag, gaan ze alleen maar harder schreeuwen of met hun ogen rollen en zuchten: pubers dus. Dus een belangrijke les: probeer niet elke crisis op te lossen, laat af en toe de boel maar ontploffen en steek vooral energie in het trainen van de locale partij zodat ze het uiteindelijk allemaal zonder jou kunnen. Dit lijkt misschien vrij logisch, maar het heeft mij 6 weken gekost om daar achter te komen: ik moet nu vooral dingen los laten.

Sinds een paar weken is het regenseizoen begonnen in Tanzania en de regen laat goed zien dat dit een heel ander land is dan Nederland. Als het regent komt iedereen bijvoorbeeld 2 uur later op afspraken dan ze normaal al te laat komen. Eerst dacht ik dat mensen de regen als excuus gebruikten om niet op training te komen en voor een deel geloof ik dat nog steeds, maar dat is zeker niet de enige reden. Waar de zandwegen in met droogte al voor vertraging zorgen door alle gigantische kuilen in de weg, maar wat nog gezien kan worden als charmant Afrikaans, als het regent worden deze wegen onbegaanbaar. Dit betekent dat je ofwel vast komt te zitten in een modderpoel, ofwel uren vaststaat in een enorme file omdat iedereen nu over die paar verharde wegen moet rijden. Wat je ook merkt in de regentijd, is dat de kwaliteit van dingen hier echt minder is dan in Nederland. Dat is natuurlijk iets wat iedereen wel weet, maar met mooi weer valt het gewoon minder op. Als het keihard regent zie je opeens dat het dak van je hotelkamer lekt waardoor er elke ochtend een kleine overstroming in je hotelkamer plaats heeft gevonden. Of merkt je dat de auto's die wij gebruiken voor het veld werk geen ruitenwissers hebben, waardoor ze bij elke bui stil moeten gaan staan en ook hiervan lekt het dak waardoor alle interviewers nat worden. Of het hele NIMR kantoor zit zonder stroom, omdat nu naast de dagelijkse powercut ook de generator er door de regen mee op is gehouden. Of auto's die het begeven omdat ze door te diepe plassen zijn gereden. Maar dit zijn niet de enige gevolgen van het Tanzaniaanse regenseizoen: de regen brengt ook moois met zich mee. Zo is het nu ontzettend groen in Dar es Salaam en omsteken. Overal staan mooie groene bomen en stuiken met bloemen. En opvallend genoeg vind ik regen hier ook wel lekker omdat het een welkome afwisseling is van de zinderende hitte die normaal is wanneer de zon schijnt.

Zo lastig (en daardoor natuurlijk ook wel weer boeiend J) als het samenwerken met de locale partij is, zo goed gaat de samenwerking met mijn collega's en baas in Nederland. Het gaat goed op het gebied van werk, maar ook zijn zij erg goed in steun bieden en meeleven als ik bijvoorbeeld weer in een conflict met Amos verzeild ben geraakt. Dit begon al een aantal weken geleden toen er een fles champagne werd bezorgd met de tekst: 'om te vieren dat er überhaupt nog een survey is en je niet al op het vliegtuig naar huis zit!'. Verder is iedereen altijd bereid in te springen met klusjes waar ik zelf hier bijvoorbeeld geen tijd voor heb, maar het hoogte punt was echt afgelopen week: vrijdag avond werd ik gebeld door mijn baas (Michiel): 'Ik hoor dat jij niet naar Zanzibar gaat morgen'. Pauline en een collega (Julia) zouden het weekend naar Zanzibar gaan, maar ik vanwege tijd- en geldgebrek niet eens bedacht dat ik wel mee zou kunnen. Michiel stond er op dat ik mee zou gaan en hij wilde zelfs zo graag dat ik ging dat hij het wel wilde betalen! Asante sana Michiel!!

Maar goed, dit was vrijdag avond en zaterdag ochtend om 9u zouden Pauline en Julia vliegen. Omdat het die avond niet meer mogelijk was om een ticket te regelen, ben ik zaterdag ochtend mee gegaan naar het vliegveld en heb om 8.50u een ticket gekocht voor 9.20u. Geweldig was de vlucht! In een 4-persoons vliegtuigje over Dar vliegen, over de oceaan, over de zandbank van vorige week en nog een stukje over Zanzibar. En het mooie is dat zo'n klein vliegtuigje helemaal niet zo hoog hoeft te vliegen, dus je ziet alles super goed: zelfs de (ik denk) dolfijnen in het water! En Zanzibar zelf is echt heerlijk! Aangezien we zaterdag ochtend heen zijn gevlogen en zondag avond weer terug, zijn we direct met een busje (echt waar, gevaar voor eigen leven! Die gasten rijden echt als mongolen!) naar het Noorden gegaan, waar we heerlijk op het strand konden liggen. En ik dacht dat ik al de mooiste blauwe zee had gezien, nou nee: hier bij Kendwa Rocks was de zee echt breathtaking!! Julia had haar onderwater camera bij zich, dus foto's zullen nog volgen. Zaterdag hebben we alle drie geslapen op het strand onder een rieten parasol en in het water gelegen. Ook Pauline en Julia hadden een paar heftige weken er op zitten, dus verder verplaatsen dan van onze handdoek naar de zee en terug zat er niet in. De volgende dag hebben we een bootje gehuurd en zijn gaan snorkelen en ik heb al gezien: Boud gaat het tegek vinden om hier te duiken want het is er echt prachtig!

Een klein nadeel van Zanzibar was de voedselvergiftiging die ik daar heb opgelopen met de daarop volgende uitdroging, maar goed, twee dagen in bed en daarna iets rustiger aan doen op werk was niet helemaal slecht voor me.

De bovenstaande titel heb ik verzonnen toen ik begin van de week begon met het schrijven van deze blog, maar eigenlijk zou het moeten zijn: ‘Pubers, regenbuien, Zanzibar en 4X4!'. Aangezien dat minder lekker bekt, laat ik het er maar bij, maar ik moet jullie wel even vertellen met wat voor uitzicht ik het laatste stuk aan het schrijven ben en wat ik gister en vandaag gedaan heb. Ik ben weer op safari en deze keer niet met gids die ons behendig door het park manoeuvreert, maar een Jolien die deze taak op zich heeft genomen!! Omdat we allemaal een lang weekend hebben, zijn Jan (Zuid-Afrikaan met wie ik hier goed contact heb), Pauline en ik in de 4X4 van Jan naar Mikumi gereden. Aangezien Jan niet veel geslapen had de afgelopen week (en wij het natuurlijk leuk vinden), mochten Pauline en ik het rijden op ons nemen dit weekend. Alleen al naar het park rijden was echt leuk: het is zo anders om zelf achter het stuur te zitten in Tanzania! Het geeft iets minder het gevoel dat je er alleen maar als toerist op bezoek bent.

Mij was verteld dat in het regenseizoen de Zuidelijke parken in Tanzania onbegaanbaar zijn, en met een normale auto is dat ook zo, maar deze wagen is (bijna) niets onmogelijk... Gister heb ik van gezeten in de modder, geleerd hoe je daar weer uit moet komen, ons redelijk behendig door andere modderpoelen gestuurd, door een gigantische (ik denk) droogstaande rivier bedding geloodst (dit was echt heel stijl en heel freaky, Pauline en ik hebben gillend deze proef doorstaan met een keihard lachende Jan op de achterbank) en ons off-road naar de leeuwen gereden die lagen te chillen onder de bomen. Vanochtend was Pauline aan de beurt en zij heeft ons over een weg geleid waar al heel lang niemand meer geweest was (er zijn gewone wegen, ‘only for dy season'-wegen en ‘strictly for dry season'-wegen: mogen jullie raden welke weg dit was...) en we weten nu ook waarom. We weten ook dat als de weg met stenen of takken is afgezet, je misschien daar naar moet luisteren: laat ik het er maar op houden dat de auto van Jan niet meer wit is maar bruin, en helaas ook niet meer geheel schade vrij is. Rond 11 uur zijn Pauline en ik weer gewisseld en heb ik nog wat gereden. Op een gegeven moment kwamen we een olifantenfamilie tegen met twee jongen. Er waren ook andere auto's stil gaan staan om te kijken, maar de auto's tegenover ons hadden niet gezien dat ze in het pad van een mannetjes olifant stonden en werden bijna aangevallen. Zij zijn toen doorgereden, maar wij moesten nog langs de groep olifanten (er stond een auto achter ons waardoor we niet naar achter konden). We hebben een hele tijd doodstil gezeten, in de gaten gehouden door de nu wat agressieve olifant, en ik heb de hele tijd met een kloppend hart klaar gezeten om de auto direct weg te rijden. Uiteindelijk was er niets aan de hand en liep de olifant door, maar dit moment doet we wel beseffen dat je op hun terrein bent en zij een stuk sterken zijn dan jij. Ik ben blij dat we Jan bij ons hebben die veel ervaring heeft en goed weet wat hij doet (pap, mam, maak jullie geen zorgen, we doen echt geen onverantwoordelijke dingen J). Dit alles schrijf ik terwijl ik op het terras van ons hutje zit, uitkijkend over de Afrikaanse steppe, terwijl er in de waterpoel 50 meter verderop 5 buffels zich aan het wassen zijn: wat een onvergetelijk weekend!

Tot slot rest mij alleen nog maar te vertellen dat onze kroonprinses aanstaande donderdag naar Dar komt om de launch van het Health Insurance Fund project (zie vorige blog over mijn werk) bij te wonen. Een filmcrew van Netwerk komt het project en het bezoek van Maxima filmen, wat aanstaande zaterdag wordt uitgezonden. Dus als je zin hebt iets te zien van waar ik hier mee bezig ben: Karibu!